تبليغاتX
کـــــــوهنـــــــوردی - تطابق با ارتفاع ( هم هوایی )

هم هوایی ( Acclimatization ) فرآیندی است که افراد بوسیله آن خود را بتدریج با هیپوکسی ارتفاع تطبیق میدهند . این حالت یک فرآیند فیزیولوژیک بوده که بدرستی شناخته نشده است ٬ همین طور در برگیرنده یک سری از تطابقات می باشد که در یک دوره چند ساعته تا چند ماهه ایجاد می گردد .

تمامی این تغییرات سبب تسهیل در تحویل اکسیژن بیشتر به سلول ها و همین طور موجب کارآیی استفاده از اکسیژن میگردد . در مقابل ٬ اصطلاح سازش با ارتفاع توصیف کننده تغییرات فیزیولوژیکی است که در طول دهه ها و نسل ها ایجاد شده و مزایائی را برای زندگی در ارتفاع ٬ فراهم میسازد .

مهمترین جزء تطابق با ارتفاع عبارتست از افزایش تهویه ریوی و یا به بیان دیگری افزایش سرعت و عمق تنفس است شروع این حالت در ارتفاع حدود ۱۵۰۰ متری ایجاد می گردد . با افزایش تهویه ریوی کاهش دی اکسیدکربن خون ( هیپوکاپنی ) و آلکالوز تنفسی ایجاد میگردد که خود افزایش تهویه ریوی را محدود می سازد . در ادامه فرآیند تطابق ٬ با دفع بیکربنات ٬ جبران کلیوی تدریجی ایجاد شده و به حفظ PH شریانی در حد مقادیر نزدیک به نرمال کمک می کند ٬ تعداد ضربان قلب با صعود به ارتفاع افزایش میابد ٬ اگر چه در تطابق با ارتفاع تعداد ضربان قلب در حالت استراحت به حد سطح دریا نزدیک می شود ٬ ( بجز در حد نهائی ارتفاعات ) . در حد نهایی ارتفاعات ٬ تعداد ضربان قلب در حال استراحت و تعداد حداکثر قلب با نزدیک شدن به مرز تطابق پذیری در ارتفاع به یکدیگر نزدیک میشوند . ترشح اریترو پوتین در پاسخ به کاهش اکسیژن خون شریانی ٬ تولید سلول های قرمز خون را تحریک کرده و منجر به افزایش غلضت های هماتوکریت و هموگلوبین میشود . این واکنش ضرورتا مفید نمی باشد چرا که پلی سیتمی بیش از حد ٬ ممکن است با افزایش ویسکوزیته خون سبب اختلال در انتقال اکسیژن گردد .

تفاوت های فردی قابل ملاحظه ای در توانائی افراد جهت تطابق با ارتفاع وجود دارد . بعضی اشخاص به سرعت با ارتفاع تطابق می یابند در حالی که برخی دیگر دچار کوه گرفتگی حاد ( بیماری حاد کوه ) شده و نیازمند دوره های زمانی طولانیتری برای تطابق کامل با ارتفاع می باشد .

تعداد بسیار اندکی از افراد ٬ قادر به تطابق با ارتفاع نیستند ٬ در واقع هر فردی به شرط فراهم آمدن زمان کافی قادر به تطابق خواهد بود . تمایل برای تطابق سریع یا کند در مواجهات متوالی با ارتفاع ٬ ثابت می ماند در مورد فردی که در یک سفر تطابق کننده ی کند باشد باید همین الگو را در سفرهای بعدی به ارتفاعات مشابه انتظار داشت . تلاش هایی که جهت آمادگی برای صعود از طریق تنفس مخلوط های گازی هیپوکسیک در سطح دریا بعمل آمده عملی نبوده و این اشکال را داراست که تطابق حاصله به سرعت از بین می رود ٬ گرچه بعضی کار آزمایی ها بیانگر آنست که سپری نمودن چند دوره زمانی در یک اتاقک کم فشار پیش از صعود سریع به ارتفاعات مرتفع ممکن است در دست یابی به تطابق با ارتفاع کمک کننده باشد .

تطابق موفقیت آمیز با عدم وجود بیماری های ناشی از ارتفاع و بهبود کیفیت خواب مشخص می گردد . تطابق حاصله متعاقب برگشت به ارتفاعات پائین کوتاه مدت بوده اثرات آن تا حدود ۲ هفته برجای میماند .

بنظر میرسد که تطابق در بالعین تا ارتفاع حدود ۵۰۰۰ - ۵۵۰۰ متری امکانپذیر باشد . در بالاتر از این ارتفاع ٬ تعادل ظریفی ما بین تطابق با ارتفاع و پس رفت ناشی از هیپوکسی مزمن وجود دارد . با افزایش ارتفاع در حد نهایی ارتفاعات ٬ پس رفت بطور فزاینده ای آشکارتر شده ٬ و در بالای ارتفاع ۸۰۰۰ متری ٬ هیچ گونه تطابقی با ارتفاع قابل حصول نبوده و مواجهه طولانی با چنین ارتفاعی با ادامه حیات ناسازگار است .

برگرفته از کتاب پزشکی همراه

+ نوشته شده در  یکشنبه 1385/11/22ساعت 23:35  توسط آموزگار (آیریا)  |