همشهری آنلاین

منابع‌طبیعی- اسدالله افلاکی:

در واپسین‌ روزهای بهمن سال گذشته هنگامی كه كشمكش میان موافقان و مخالفان ساخت جاده ابر به نقطه اوج خود رسیده بود.

بسیاری از دوستداران طبیعت در تماس با همشهری، از دست روی دست گذاشتن و بی‌تفاوتی نسبت به آنچه از آن به عنوان فاجعه زیست‌محیطی یاد می‌كردند، یعنی ساخت جاده ابر در یكی از بكرترین جنگل‌های ایران گله می‌كردند ؛« آخر شما نماینده افكار عمومی هستید، كاری بكنید، نگذارید جنگلی كه متعلق به همه جهان است، نابود شود.»

می‌گفتند مسئولید، می‌گفتند... اما هم همشهری نوشته بود وهم روزنامه های دیگر؛ نه یك بار بلكه بارها  و در این گیر و دار هر از گاهی  مورد عنایت طرفداران ساخت این جاده قرار گرفته بودیم! اوایل محترمانه و بعد لحن‌ها تغییر كرد و بیشتر عتاب بود كه اصلا ساخت این جاده به شما چه ارتباطی دارد و اینكه شما مقابل خواسته‌های مردمی ایستاده‌اید و از ما توضیح و اینكه مقوله محیط‌زیست، مقوله فردی نیست و از آنها اصرار كه شما غرض‌ورزی می‌كنید.

پادرمیانی نماینده

همه این اعتراضات بعدا در جوابیه‌ای كه با پادرمیانی الیاس نادران - نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی- در همین صفحه به چاپ رسید، به تفصیل آمد . حتی این نماینده در گفت وگوی تلفنی دوستانه تذكر داد كه به نظر می‌رسد كسانی كه دست‌اندركار صفحه محیط‌زیست همشهری هستند مسائلی را دنبال می‌كنند که به خیر وصلاح نیست و مشفقانه توصیه کرد که باید همدلی باشد و دیگر اینكه یك بار بیایید  از محل بازدید کنید ، ماشین‌شاسی بلند در اختیارتان می‌گذاریم بروید ببینید چقدر باصفاست؛ شاید نظرتان عوض شد و حیف است كه مردم را از  نعمت جاده محروم كنیم. شاه بیت کلام اینکه بیم آن می‌رود اگر شما در روزنامه‌تان با ساخت جاده مخالفت كنید، مردم (بخوانید طرفداران ساخت جاده) بریزند درختان جنگل را قطع كنند و بعد بگویند حالا دیگر درختی نیست خیالتان راحت، جاده را بسازید!

واز آنجا که دغدغه  این صفحه- فارغ از هرگونه حب و بغضی- فقط و فقط حفظ محیط‌زیست  است، می ماندی به این نماینده مجلس چه بگویی بخصوص که لحن خیرخواهانه داشت.  دراین میان، تنها دست‌آویز برای منصرف‌كردن او از چاپ جوابیه گروهی كه خود را « ستاد مردمی پیگیری جاده علی‌آباد به شاهرود (زرین گل)» می‌خواندند این بود كه مسئله، حفظ محیط ‌زیست است و شاید چندان خوشایند نباشد كه نام شما ذیل پرونده‌ای بیاید كه مهر تخریب محیط‌زیست بر پیشانی دارد و البته این تماس تلفنی نتیجه نداشت و این بود كه در آخرین روز فروردین امسال جوابیه موافقان ساخت جاده بدون حذف حتی یك واو در همین صفحه و با  عنوان «جاده مهم‌تراز محیط است» چاپ شد. البته با مختصر توضیحی پیش از متن اصلی با این مضمون كه فردا روزی كه اینجا ساخته شود فرزندان همین كسانی كه اینك علم ساخت جاده را بر دوش گرفته‌اند یقه‌شان را خواهند گرفت كه، آقا می‌شد این جاده را چند كیلومتر آن‌طرف‌تر ساخت اما جنگلی كه از دوران سوم زمین‌شناسی بر جای ‌مانده را كه نمی‌توان دوباره ساخت.

فراکسیون اصل 50 و دادستان کل

اما دو ماه پیش از چاپ جوابیه طرفداران ساخت جاده ، موضوع را  از سید محمد جعفری سادات موسوی، رئیس فراكسیون اصل پنجاهم قانون اساسی پیگیر شدیم . پرسیدیم چگونه است بر ساخت جاده‌ای اصرار می شود که علاوه بر کارشناسان و دوستداران محیط زیست برخی مسئولان ذی‌ربط از جمله  وزیر جهاد كشاورزی هم به صراحت با آن  مخالف است‌.

سند آن هم  نامه‌ای كه این وزیر، دهم مهرماه گذشته به دفتر معاون اول رئیس‌جمهوری ارسال كرده و طی آن  گفته است: « وزرات جهاد كشاورزی براساس بررسی‌های كارشناسی انجام شده، احداث جاده روستایی شیرین‌آباد در استان گلستان به روستای ابر در استان سمنان را به صرفه و صلاح كشور نمی‌داند چرا كه این جاده از لحاظ مسائل اكولوژیكی و زیست‌‌محیطی اثرات مخرب و غیرقابل جبرانی خواهد داشت و اصولا براساس ماده 2 آیین‌نامه اجرایی لایحه اصلاحیه قانون واگذاری و احیای اراضی احداث جاده مذكور مطلقا ممنوع است...  .»

همچنانکه فرود شریفی، رئیس سازمان جنگل‌ها نیز  با تأكید بر اینكه حفظ وصیانت اراضی جنگلی و منابع طبیعی، اولویت اول سازمان جنگل‌هاست دراین باره گفته است:« احداث این مسیر نیازمند كار دشوار و پیچیده كارشناسی است و سازمان جنگل‌ها هرگونه عملیات اجرایی حتی برای تكمیل مسیر جنگلی را منوط به مطالعات كل مسیر می‌داند، با این حال این بدان معنا نیست كه اگر 8 قطعه از این مسیر بدون مشكل باشد ساخت این مسیر بلامانع است؛ چراكه ممكن است همان 2 قطعه مشكل‌دار سرنوشت‌ساز باشد كه در این صورت سازمان جنگل‌ها با آن مخالفت خواهد كرد و در هر نقطه‌ای كه منجر به تخریب ذخایر ارزشمند جنگلی شود مانع از آن خواهد شد. (گفت‌وگوی اختصاصی با همشهری 3/10/86)» با این همه، این جاده همچنان در تب و تاب طرفداران و مخالفان آن همواره سوژه خبری است. آخر شما به‌عنوان رئیس فراكسیون اصل پنجاهم قانون اساسی برای حفاظت از این ذخیرگاه ارزشمند چه كرده‌اید؟

و پاسخ او اینكه: «احساس می‌شود اراده‌ای مافوق كارشناسی ‌های رسمی وجود دارد كه بدون در‌نظر‌گرفتن مصالح عمومی هر طرحی را ولو آنكه مخالف محیط‌زیست باشد و به تخریب میراث طبیعی منجر شود اجرا كند و البته آنچه در این میان اهمیتی ندارد نظرات كارشناسی است. طرح عبور جاده از جنگل ابر نمونه‌ای از این طرز نگاه و شیوه عملكرد فراقانونی است.» در ادامه نیز تأكید كرد: «ما امیدواریم دادستان كل كشور همان گونه كه در چند مورد مشابه با اقدامی درخور تحسین، قاطعانه با متخلفان برخورد كرد و مانع از تخریب محیط‌زیست شد در این مورد هم با جدیت عمل كند و براساس قانون و نظرات كارشناسی سازمان‌های ذیربط اجازه ندهد جنگل ابر كه از ذخایر ارزشمند ژنتیكی است و به همه مردم و آیندگان تعلق دارد فدای برخی مصالح فردی یا گروهی شود. (گفت‌وگوی اختصاصی همشهری با رئیس فراكسیون اصل پنجاهم قانون اساسی 28/11/86)»

جرقه امید

فردای چاپ همین خبر كه با عنوان «دادستان، مانع از احداث جاده ابر شود » در صفحه 3 روزنامه همشهری منتشر شد، از دفتر دادستان كل كشور با روزنامه تماس گرفتند، یكی از مسئولان دفتر دادستان، كم و كیف ماجرا را جویا شد و بعد دلگرمی داد  واینکه دادستان دستور پیگیری موضوع را صادر کرده است.

 احساس می‌کردی تلاش دوستداران طبیعت به ویژه  خبرنگاران این حوزه دارد به نتیجه می رسد ؛ آخر قرار است ابر در امان بماند! و این گونه بود كه خبر «دستور دادستان كل برای بررسی پرونده ابر» در صفحه اول روزنامه همشهری در 30 بهمن به چاپ رسید با این شرح كه «سرانجام پس از كشمكش فراوان بر سر جاده ابر و درپی درج گزارش‌های روزنامه همشهری مبنی بر درخواست برای دخالت دادستان كل كشور در جلوگیری از ساخت این جاده، دستور رسیدگی به این موضوع از سوی دادستان كل كشور، صادر شد.»

همزمان با این خبر، معاون طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط‌زیست در گفت‌وگو با ایسنا تأكید كرد: «براساس آخرین جلسه جاده ابر مقرر شده است هر گزینه‌ای كه قرار است كار شود، مورد ارزیابی زیست‌محیطی قرار بگیرد... این مقام سازمان محیط‌زیست یادآور شده بود: باتوجه به اینكه سازمان حفاظت محیط‌زیست به‌هیچ‌وجه موافق احداث جاده ابر از داخل منطقه جنگلی نیست و وزارت راه هم اصرار به احداث جاده دارد، مجددا موضوع احداث جاده ابر در دستور كار دولت قرار گرفته است.»

رشته ها پنبه شد

اما با وجود تلاش ‌همه رسانه ها  وسبزاندیشان و با آن که تصور می شد دستور دادستان کل مانع از تخریب یکی از نادرترین مناطق جنگلی جهان خواهد شد، كمیسیون امور زیربنایی صنعت و محیط‌زیست در 8 اردیبهشت جاری طی مصوبه ای مجوز ساخت این جاده را صادر کرد.

در این مصوبه كه به وزارت راه ابلاغ شده، آمده است: «جاده مذكور با مشخصات راه اصلی مطالعه شود و وزارت راه و ترابری براساس كریدور مناسب انتخاب شده، طراحی راه اصلی را كه متضمن كمترین تخریب جنگلی باشد ظرف 6 ماه انجام دهد و به سازمان حفاظت محیط‌زیست ارائه و این سازمان نیز ظرف مدت یك ماه نظر خود را به وزارت یاد شده اعلام كند تا موارد اختلاف در كمیسیون امور زیربنایی، صنعت و محیط‌زیست بررسی و تصمیم‌گیری شود.» سخن آخر اینكه جاده ابر و جاده‌های دیگر ساخته خواهد شد.شاید در روزگاران نه چندان دور، كودكان این مرز و بوم نشان جنگل‌ ابر و دیگر جنگل‌هایی كه تخریب شده و می‌شوند را در كتاب‌های جغرافی وشاید تاریخ جست‌وجو كنند.